Elke tijd en cultuur heeft zijn eigen mores en opvattingen. In de middeleeuwen en renaissance waren de bijbel, het Vaticaan, koningen, keizers en de hoge adel invloedrijke cultuurdragers. Door toedoen van het Vaticaan, die zich beriep op de Bijbel, was praktiserende homoseksualiteit een levensgevaarlijk daad. Wie in de veronderstelling is dat de adel op basis van dezelfde Bijbel ‘vreemd gaan’ als doodzonde beschouwde heeft het echter mis. De meningen daarover waren verdeeld.
Het kasteel van Chenonceau & een detail van een schouw in het kasteel
De meeste koningen hadden minstens één maîtresse. Voor velen waren seksuele avonturen een geliefd tijdverdrijf. Anderen waren trouw aan één maîtresse van wie ze hielden. Vaak was dat in tegenstelling tot de koningin een vrouw waarvoor de koning zelf had gekozen. Wanneer er sprake was van liefde probeerden ze deze vrouwen in hun posities te versterken. De adel had eveneens voordeel aan dergelijke affaires. Daardoor stonden zij niet per definitie afwijzend tegen buitenechtelijke relaties. Sterker nog het kwam voor dat mannen hun eigen vrouw of dochters als kandidaat minnares van een koning naar voren schoven in de veronderstelling dat zij als minnares hun familiebelangen goed konden behartigen.
François Clouet; Diane de Poitiers, National Gallery of Art, Washington
Een zeer invloedrijke ‘maîtresse royale’ ofwel ‘favorite’ was Diane Poitiers aan wie Hendrik II het kasteel van Chenonceau schonk. Dat het leven geen cliché is blijkt uit het feit dat deze invloedrijke vrouw maar liefs 19 jaar ouder was dan haar Koninklijke minnaar! Een andere bekende ‘favorite’ is Agnès Sorel, wiens naam tot in de lengte van dagen bekend blijft dankzij een aantal kunstwerken.
De drie gratiën; Charles-André Van Loon; zusters Mailly-Nesle, chateau du Chenoncheau
Voor bovenstaand schilderij stonden de zusters Mailly-Nesle model. Zij waren alle drie maîtresses van Lodewijk XV (1710-1774). Aan de hand van dit schilderij kan je stellen dat zowel moraliteit als schoonheid cultureel bepaald zijn. Het thema van de drie gratiën werd overigens vaak aangewend om dezelfde vrouw van 3 kanten te tonen. Zo kon de opdrachtgever ook in haar afwezigheid haar lichaam vanuit verschillende perspectieven bewonderen.
De hof feesten van Catherina de’ Medici
Onder Catharina de’ Medici volgden grootse festiviteiten op het kasteel van Chenonceau elkaar snel op. Daartoe behoorden grootschalige banketten, intredes van vorsten, vuurwerkshows, bals, verkleedpartijtjes en wedstrijden op de rivier de Cher. Bekende kunstenaars maakten decors voor deze decadente feesten. Francesco Primaticcio ontwierp bijvoorbeeld triomfbogen en beelden voor feesten. Veel was mogelijk; van travestiebals tot een nagespeelde zeeslag op de Cher. De feesten waren regelmatig zeer losbandig. Zo sprongen als nymfen uitgedoste dames uit de bosjes om vervolgens door ‘saters’ achterna gezeten te worden. Dergelijke frivole rolspelen eindigden net al bij de Romeinse bacchanalen in seksuele losbandigheid.
Is er ooit een schatting gemaakt van wat dit slot gekost heeft?