Cimetière du Père-Lachaise behoort tot de bekendste bezienswaardigheden van Parijs. Deze begraafplaats ligt op een groene heuvel in het 20ste arrondissement. In de 17de eeuw stond daar een jezuïetenrusthuis. De bekendste inwoner was de biechtvader van Lodewijk XIV, François d’Aix de La Chaise (1624-1709). Naar hem is deze begraafplaats vernoemd.
Père-Lachaise is de best bezochte begraafplaats ter wereld. Toeristen komen af op de graven van beroemdheden. Veel grafmonumenten zijn overigens moeilijk te vinden op dit immense terrein. Lanen met namen zorgen voor enige structuur, maar voorkomen niet dat je naar zerken moet zoeken.
De geschiedenis van Cimetière du Père-Lachaise
Cimetière du Père-Lachaise is betrekkelijk jong. In 1803 werd er grond aangekocht voor de aanleg op last van Napoleon. Deze onderneming paste in het beleid om de doden buiten de stad te begraven. Ondanks grote investeringen was de begraafplaats bij aanvang geen succes. De plek lag namelijk in een verpauperde Parijse buitenwijk. De zorgvuldig aangelegde groenvoorziening woog daar niet tegen op.
In 1817 verplaatste men het stoffelijk overschot van enkele bekende doden (zie voor hun namen de tekst 2 alinea’s hieronder) naar Père- Lachaise om de status van deze begraafplaats te verbeteren. Dit bleek een meesterzet. Vanaf dat moment wenste een aanzienlijk deel van de Parijse bourgeoise een laatste rustplaats op deze begraafplaats. Daardoor werden de grenzen in de 19de-eeuw zes keer verlegd.
Tot de zwartste dagen op het huidige kerkhof behoort 1871. Toen werden daar 147 rebellen van de Commune geëxecuteerd zonder enige vorm van proces. De muur waarvoor zij hun laatste adem uitbliezen, de Mur des Fédérés, is een pelgrimsoord voor linkse sympathisanten.
Beroemde doden
In 1817 werden de stoffelijk overschoten van Molière (1622-1673), La Fontaine (1621-1695) en het liefdespaar Abélard (1079-1142) en abdis Héloïse (cira 1100-1164) herbegraven op begraafplaats Père-Lachaise. Vele beroemdheden volgden, waaronder Honoré de Balzac (1799-1850), Nadar (1820-1910), Marcel Proust (1871-1922), Edith Piaf (1915-1963), Yves Montand (1921-1991) en Simone Signoret (1921-1985). Deze Franse grootheden kunnen rekenen op de belangstelling van binnenlandse bezoekers en Francofielen.
Op Père-Lachaise zijn stoffelijke overblijfselen bijgezet en begraven van invloedrijke buitenlanders. Daartoe behoorden de kunstenaars Max Ernst (1891-1976) en Karel Appel (1921-2006). Publiekstrekkers zijn de graven van de Poolse componist Chopin (1810-1849), de Ierse schrijver Oscar Wilde (1854-1900) en zanger/dichter Jim Morrison (1943-1971). Chopin woonde in Parijs vanwege de ongunstige politieke omstandigheden in zijn thuisland. Oscar Wilde werd uit Engeland verbannen. Hij stierf in Parijs als gevolg van zijn losbandige levensstijl. Jim Morrison, de zanger van de The Doors, ontvluchte de U.S.A. om juridische problemen te voorkomen. Hij stierf in zijn Parijse woning aan een hartaanval. Hoogstwaarschijnlijk was dat te wijten aan drugsgebruik. Het graf van Jim Morrison is afgezet met hekken omdat er onder zijn bezoekers relatief veel rustverstoorders zijn.
Me too op het kerkhof
Veel begraafplaatsen zijn doorspekt met bijgeloof. Soms leiden gebeurtenissen tot legenden, soms zijn het de grafbeelden die de menselijke verbeelding op hol doen slaan. In de laatste categorie valt het grafbeeld van Victor Noir, een 19de-eeuwse journalist, op Père-Lachaise.
Een realistisch levensgroot bronzen beeld toont Victor Noire vlak nadat hij is doodgeschoten. Aan dit beeld worden bijzondere krachten toegeschreven door toedoen van de bobbel ter hoogte van zijn kruis. Het beeld zou kunnen bijdragen aan vruchtbaarheid, een goed seksleven of zelfs in een echtgenoot kunnen voorzien. Om die krachten bij te zetten dien je de lippen te kussen en over zijn bobbel wrijven! Daarna moet je een bloem in zijn omgekeerde hoed te leggen.
Aan het begin van de 20ste-eeuw heeft er even een hek om het graf van Victor Noir gestaan om dergelijke praktijken te voorkomen. Na protest is het hek weggehaald. Wees overigens niet te snel bevooroordeeld. De meeste bezoekers met bloemen bezoeken Père-Lachaise niet om Victor Noir onzedelijk te betasten!